Egamberdiyev Asrorbekning Zotero dasturi haqidagi malumotlari

 

Zotero — bu ilmiy manbalarni saqlash, tartibga solish va avtomatik tarzda bibliografiya yaratish uchun moʻljallangan bepul va ochiq manbali referens-menedjer dasturidir. Dastur 2006-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Jorj Meyson universiteti huzuridagi Roy Rozenzveyg nomidagi Raqamli Tarix Markazi (Center for History and New Media) tomonidan yaratilgan. Uning asoschisi va bosh loyihachisi — tarixchi va raqamli gumanitar tadqiqotlar boʻyicha mutaxassis Dan Cohen hisoblanadi. Zotero dasturining asosiy vazifasi tadqiqotchilar, talaba va ilmiy hodimlarga internetdan yoki boshqa manbalardan topilgan adabiyotlarni bitta joyga to‘plab, ularni tartib bilan saqlash, guruhlarga ajratish, izoh qo‘yish, iqtibos olish va avtomatik bibliografiya yaratishni osonlashtirishdir. Dastur brauzer orqali manbalarni bir tugma bilan saqlab olish imkonini beradi: maqola, kitob, sayt, jurnal, PDF yoki hujjatlar metama’lumotlari avtomatik aniqlanadi va kutubxonaga qo‘shiladi. Foydalanuvchi o‘z kutubxonasini papkalarga ajratib tartiblaydi, manbaga tegishli eslatma yoki tag yozuvlar qo‘shishi, PDF ichidagi matnni qidirishi, alohida bo‘limlar bo‘yicha kategoriya yaratishi mumkin. Zotero Microsoft Word, LibreOffice, Google Docs bilan integratsiya orqali matn ichida avtomatik iqtibos qo‘yish va yakunda manbalar ro‘yxatini APA, MLA, Chicago, Harvard va yuzlab boshqa uslublarda bir zumda shakllantirish imkonini beradi. Shuningdek, u “Zotero Sync” funksiyasi orqali maʼlumotlarni bulutda saqlab, bir nechta qurilmalar o‘rtasida avtomatik sinxronlashni taʼminlaydi. Dastur “Group Library” funksiyasi yordamida bir nechta tadqiqotchilar guruh bo‘lib ishlashiga, umumiy kutubxona yaratishiga va ilmiy loyihalarda hamkorlik qilishiga imkon beradi. Zotero ochiq manbali bo‘lgani uchun foydalanuvchilar tomonidan kengaytmalar, plaginlar va qo‘shimcha funksiyalar ishlab chiqilgan, bu esa uni yanada qulay va moslashuvchan ilmiy boshqaruv vositasiga aylantiradi.