Skip to main content

Gapminder– dunyoni koʻz ochib koʻrsatadigan sehrli koʻzoynak

 Salom, doʻstlar!

Agar siz hali ham “Afrikada hamma och yotibdi”, “dunyoda urushlar koʻpayyapti” yoki “boylar yanada boyib, kambagʻallar yanada kambagʻallashyapti” deb oʻylasangiz – hozir telefoningizni oling va gapminder.org ga kiring. 5 daqiqadan keyin dunyo haqidagi tasavvuringiz butunlay boshqacha boʻladi.



Gapminder nima bu?

Bu – shved statistiki, professor Hans Rosling (1962-2017) asos solgan mustaqil, notijorat fond. U 2005-yilda Anna Rosling Rönnlund va Ola Rosling bilan birga tuzilgan. Maqsad bitta: “fact-based worldview” – yaʼni faktlarga dunyoqarashni tarqatish.Eng mashhur vosita – Gapminder Tools (sobiq “Trendalyzer”). Google 2007-yilda bu dasturni sotib olgan, keyin Hans Rosling uni qaytarib olib, butun dunyoga bepul qilib qoʻygan. Hozir saytda 1000 dan ortiq koʻrsatkich bor:

Umr koʻrish sohasi (1800-yildan hozirgacha), Bir kishiga toʻgʻri keladigan daromad, Bolalarʻlimi, Elektr quvvatiga ulanish, Internet foydalanuvchilari, CO₂ mamlakatlari, Gender tengligi indekslari va boshqalar.

Barcha maʼlumotlar BMT, Jahon banki, ODD, WHO va 100+ rasmiy manbalardan mahsulot va har yili yangilanadi.

Eng zoʻr (mening top-3 sevimlilarim):



Bubble Chart – 1800-2025 yil animatsiyasi. “Play” bo'sangiz, butun insoniyat tarixi 60 soniyada o'tadi.



Dollar Street – dunyoning 264 ta oilasi (oylik daromadi $26 dan $20,000 gacha) bir xil 100+ savolga javob bergan: tish choʻtkasi, oʻyinchoqlar, hojatxona, uy hayvonlari, Stereotiplar bir zumda yoʻqoladi.



Ignorance Test – Hans Roslingning mashhur “13 ta savol” testi. Dunyodagi professorlar, jurnalistlar, bankirlar oʻrtacha 2-3 tasini toʻgʻri topadi. Shimpanze tasodifiy tanlasa – 4 ta toʻgʻri chiqadi!

Misconception Dashboard – har yili 12 mamlakatda 12 000 kishidan soʻraladigan 13 savol yordam. 2024-yilgi shuni koʻrsatmoqda, oʻzbekistonlik respondentlar oʻrtacha 4.8 ta savolni toʻgʻri javob berishgan – bu dunyo oʻrtachasidan yuqori!

Biz ham test ishlab koʻrganimizda patokda 1-oʻrinni olgan edim 8 ta toʻgʻri javob berib men shimpanzedan 2x aqli ekanman 😁

Hans Rosling aytgan edi: " Dunyoni yaxshilash uchun avval oʻrnatish bilimingiz ishlab chiqarish eskirganini tan olish kerak. " Gapminder esa bunga eng yaxshi yordam. Sinab koʻring – pushaymon boʻlmaysiz! Izohlar sizlar uchun ochiq 

Sayt silkasi- Gapmider

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Omeka.net haqida qoʻllanma.

  Salom, do'stlar! Bugun sizga juda qiziqarli tajribamdan aytib o'tmoqchiman. Men Omeka.net platformasida bepul sayt ochdim va unda o'z digital kolleksiyamni yaratdim. Bu – ochiq kodli vosita bo'lib, muzeylar, kutubxonalar va oddiy foydalanuvchilar uchun mo'ljallangan. Agar siz fotosuratlar, hujjatlar yoki boshqa materiallarni onlayn arxivlashni bosqichma bosqich tushintirib beraman.

Sun'iy intellektlar jangi

  Assalomu alaykum hurmatli blogger obunachilari. Men bu yerda 24.10.2025-y Raqamli tarix fanidan mumkin debat haqida oʻz fikrim va mulohazalarimni yoritmoqchiman. Yani sunniy intellektlar oʻrtasida qaysi biri afzalroq aytib oʻtmoqchiman. Birinchi boʻlib 1 guruhga berilgan Cloud intelektiga va ularni olib chiqqan chiqishga mulohazam.    

Virtual muzeylar nima? Europeana Collections

Virtual muzeylar nima? Virtual muzey – bu jismoniy obyektlarning raqamli nusxalari (fotosurat, 3D model) yoki “raqamli paydo bo‘lgan” (born-digital) materiallarni o‘z ichiga olgan onlayn platformadir. Ular bizga uydan chiqmasdan turib dunyoning