Gapminder

 Gapminder: statistikani “tirik” qilib ko‘rsatadigan platforma

Avval Gapminder nomini eshitganimda, uni oddiy statistik saytlardan biri deb o‘ylagandim.

Grafik ko‘rsatadi, raqamlar beradi, xolos… deb o‘tib ketgan edim.

Bir kuni esa mashg‘ulotda ustozimiz "Dunyo faqat siz Instagram orqali ko‘rayotganingizdek emas" deb Gapminder’ni ochib berdi.

Shunda men birinchi marta raqamlar qanday qilib hikoya aytib berishini ko‘rdim.

Masalan:

Oldin men “ba’zi davlatlar o‘ta qashshoq, taraqqiy etmagan” degan fikrda edim.

Lekin Gapminder’da daromad, umr davomiyligi va ta’lim darajasi kabi ko‘rsatkichlarni solishtirib ko‘rsam, ayrim davlatlar yildan-yilga qanday o‘sib borayotganini ko‘rib lol qoldim.

Eng qiziq tomon:

Grafikdagi har bir nuqta — bu shunchaki statistika emas, bu millionlab insonlarning hayoti.

Nuqtalar harakatlanganda, xuddi davlatlar rivojlanish yo‘lini tirik filmdek ko‘rayotgandek bo‘lasan.

O‘shanda tushundim:

Gapminder bizga faqat ma’lumot bermaydi,

u stereotiplarni buzadi, fikrimizni kengaytiradi va dunyoni boshqacha ko‘rishga majbur qiladi.

Endi yangiliklarni ham Gapminder orqali tekshirib ko‘rishni odat qildim:

“Rostdan ham shunaqami?” deb o‘zimga savol beraman.

Xulosa sifatida:

Gapminder menga shuni o‘rgatdi:

Har qanday raqam ortida real hayot yotadi

 Har bir davlat faqat birgina tasvir bilan baholab bo‘lmaydi

 Va eng muhimi — bilimlar kutilmagan joydan kelishi mumkin