Muhtasham Istanbul

Har bir inson chet davlatga sayohat qilishni istasa kerak. Hammaning òz yoqtirgan davlati shahri borishni istagan manzillari bor. Meni orzularimdan joy olgan shahar bu Istanbul. 

Istanbul juda buyuk tarixga ega shaharlardan biri hisoblanadi. Istanbul — bu shunchaki shahar emas. Bu yer odamni o‘ziga tortib, ko‘ngliga bir umrga iz qoldiradigan tirik tarix, tirik madaniyat. Unga bir bor borgan odam ham, u haqda faqat eshitgan odam ham Istanbulni o‘zicha tasavvur qiladi: kimdir uni bozorlarning shovqini bilan eslaydi, kimdir esa Bosforning tinch suvlari bilan.

 Istanbulning eng go‘zal jihati — uning ikki qit’ani bog‘lab turishi. Go‘yo Yevropa va Osiyo bir-biri bilan qo‘l ushlashib turgandek. Kun botayotgan paytda Bosfor bo‘yida turganingizda, suvlar ustiga yoyilgan oltin nurlar, o‘zidan o‘zi sokinlashayotgan shamol va uzoqdagi vapurlarning «tuuut» degan sadosi sizni asta-sekin ichki tinchlikka olib kiradi. Shunda inson o‘zini vaqt to‘xtagandek his qiladi.

Shaharning tor, eski ko‘chalarida yurib, siz ming yillik tarixning nafasini sezasiz. Har bir tosh, har bir eshik, har bir deraza qaysidir davrning hikoyasini eslatadi. Ayasofiyaning ulkan gumbazi ostida turib, inson bilmasdan boshini ko‘tarib, ichida bir «Vau…» deydi. Chunki bu bino faqat me’moriy mo‘’jiza emas — bu insoniyatning madaniy qatlamlari bir-biriga qo‘shilib ketgan tirik ensiklopediyaga o‘xshaydi.

Istanbulning bozorlariga kirganingizda esa butunlay boshqa olam boshlanadi. Misir bozorida taralgan ziravorlar hidi, ko‘cha sotuvchilarning chaqqonligi, do‘konlardagi rang-barang chiroqlar har bir kelgan odamni mehr bilan qarshi oladi. Turklikning o‘ziga xos iliqligi ham shunda: bir piyola choy taklif qilishlari, «buyur» deb yo‘l ko‘rsatishlari, kulib qarashlari odamni begona his qildirmaydi.

Eng chiroylisi — Istanbulda zamonaviylik va qadimiyat yonma-yon yashaydi. Bir tomonda osmono‘par binolar, boshqa tomonda esa qadimiy masjidlarning sokin ko‘rinishi. Bu qarama-qarshilik emas — uyg‘unlik. Istanbul shu uyg‘unlikni juda tabiiy, juda o‘ziga xos tarzda yaratgan.

Kechasi shahar yana boshqa tusga kiradi. Galata minorasi nurga to‘lib, qadam tashlagan sayin sizni yuqoriga — shahar tarixi tomon chorlaydi. Uning tepasidan Istanbulga qarasangiz, ko‘nglingizda bir iliqlik paydo bo‘ladi: bu shahar hayotning o‘zidir. U shoshqaloq ham, sokin ham; murakkab ham, oddiy ham; ulkan ham, yaqin ham.

Istanbulni tushunish uchun unga borish shart emas. Shunchaki ko‘ngil bilan his qilishning o‘zi yetadi. Chunki Istanbul — har kimning qalbida o‘ziga xos shakl oladigan sehrli shahar.

Siz Galata ko‘prigidan o‘tar ekansiz, havoda yangi pishgan baliqning hidi, dengizning sho‘r isi va ko‘cha sotuvchilarining chaqirig‘i bir-biriga qorishib ketadi. Istanbul sizga shunday deydi:

“Men turlicha hidlardan, ranglardan, ovozlardan tashkil topganman; men hayotman.”

Istanbul nafaqat Turkiyaning eng katta shahri, balki har yili millionlab mehmonlarni qabul qiladigan jahon turizmining markazlaridan biri hisoblanadi. Uning turistik o‘ziga xosligi uch asosiy omilga tayanadi: tarixiy meros, madaniy rang-baranglik, va geografik noyoblik. Istanbul turizm zonasi sifatida tarix, madaniyat, tabiat va zamonaviylikni bir joyga jamlagan noyob mega-shahardir. U har xil yoshdagi, har xil qiziqishdagi sayyohlar uchun alohida tajriba taklif qiladi: kimdir tarixni izlaydi, kimdir bozor shovqinini, kimdir esa faqat Bosfor bo‘yi sokinligini. Istanbul — barchasini bir vaqtning o‘zida bera oladigan shahar.

Siz qaysi shahar yoki davlatga borishni istaysiz? Izohlarda yozib qoldiring☺️😁