Omek.com va Voyant tools haqida fikrlarim

Omeka

(open-source) veb-nashr qilish platformasi bo‘lib, kutubxonalar, muzeylar, arxivlar va ilmiy loyihalar uchun raqamli to‘plamlar va onlayn eksponatlarni shakllantirishga

mo‘ljallangan. Versiyalari va xususiyatlari.Omeka Classic — individual loyihalar uchun, o‘rnatish oson, “blog-ish” darajada konfiguratsiya bilan. Omeka S — institutlar, bir nechta saytlarga ega tashkilotlar uchun; bir nechta saytlarda bitta resurs bazasidan foydalanish imkonini beradi. Omeka.net — Omeka Classic-ning xosting qilingan versiyasi (ya’ni siz o‘rnatish bilan shug‘ullanmasdan xizmatni ishlatishingiz mumkin) hisoblanadi. Nima uchun afzal?Raqamli to‘plamlarni va multimedia materiallarini taqdim qilish uchun yaxshi mos: matn, rasmlar, audio-video fayllar bilan ishlash. Metadata qo‘llab-quvvatlanadi, masalan Dublin Core standartlari bilan. Temalar va plaginlar orqali kengaytirilishi mumkin: kartalar, foydalanuvchi qo‘shuvlari, ijtimoiy tarmoqqa ulanish va h.k. Xost qilingan xizmat (Omeka.net) orqali texnik jihatdan kamroq bilimga ega foydalanuvchilar ham foydalanishi mumkin. Qachon ishlatish mumkin?Agar sizda muzey yoki arxiv materiallarini onlaynga joylash kerak bo‘lsa,ilmiy loyiha uchun raqamli kolleksiya yaratmoqchi bo‘lsangiz,bir nechta ommaviy saytlarga material taqdim qilishni rejalashtirsangiz (masalan, turli bo‘limlar yoki filiallar) — Omeka juda mos keladi.Narxlari (Omeka.net misolida)Free (“Bepul”) plan mavjud: bir sayt bilan, cheklangan tema va plaginlar bilan. Plus, Silver, Gold, Platinum kabi pulli rejalar: masalan, “Plus” – 2 GB saqlash, 2 sayt, 25 plagin, 10 tema kabi. Katta tashkilotlar uchun mos — ko‘proq saqlash joyi, cheklanmagan saytlar va h.k. 

Kamchiliklari va e’tibor berilishi kerak jihatlar

Agar siz oddiy blog yoki korporativ sayt yaratmoqchi bo‘lsangiz, Omeka biroz “ortiqcha” bo‘lishi mumkin — koleksiya-eksponat yo‘nalishida.Xosting, texnik qo‘llab-quvvatlash va plaginlar tanlovi muhim — open-source bo‘lgani uchun sizga qo‘shimcha ish bo‘lishi mumkin.Metadata, arxiv tushunchalari bilan tanish bo‘lmasangiz, boshlanishida o‘rganish kerak bo‘ladi.

Xulosa..Omeka — raqamli kolleksiyalarni va onlayn eksponatlarni yaratish uchun kuchli va mos platforma. Kichik muhitdan boshlashdan tortib, katta institutlarga qadar turli ehtiyojlarga mos keladi. Agar siz jamoat materiallarini, arxivlarni, eksponatlarni onlaynga chiqarmoqchi bo‘lsangiz — Omeka sizga yaxshi tanlov bo‘lishi mumkin.

Voyant Tools – nima?.

Voyant Tools — bu matnlarni avtomatik tahlil qilish uchun mo‘ljallangan onlayn raqamli gumanitar vosita. U sizga matndan statistik ma’lumotlar chiqarish, asosiy so‘zlarni aniqlash, matn tuzilmasini ko‘rish va ko‘plab grafik ko‘rsatkichlar olish imkonini beradi.Sayt: voyant-tools.org.Nima uchun ishlatiladi?.

Agar siz katta matnlar bilan ishlasangiz, Voyant Tools sizga ularni tez va vizual tarzda tahlil qilishga yordam beradi. Masalan:Matnda eng ko‘p uchragan so‘zlarni topish.So‘zlar o‘zgarishini vaqt bo‘yicha ko‘rish.Korpusdagi tendensiyalarni aniqlash.Interaktiv grafiklar yaratish.Bir nechta matnlarni taqqoslash.U ayniqsa adabiyotshunoslik, tarix, lingvistika, media tahlili va ilmiy tadqiqotlarda keng qo‘llanadi.

Asosiy funksiyalari:Voyant bir nechta o‘rnatilgan modullar (tools) orqali ishlaydi:1. Cirrus.So‘zlar "buluti". Matnda eng ko‘p uchragan so‘zlarni yirik qilib ko‘rsatadi.2. Reader.Matnni o‘qish va real vaqt tahlil qilish.3. Trends.So‘zlarning matnning qaysi qismida ko‘proq uchrashini grafikda ko‘rsatadi.4. Summary.Matn haqida umumiy statistik ma’lumot: uzunligi, o‘rtacha so‘z soni, asosiy so‘zlar.5.Contexts.Muayyan so‘zning oldi-ketdi kontekstini ko‘rsatadi.6. Keywords in Context (KWIC)Leksik tahlil uchun so‘zlarni gaplardagi joyi bilan ko‘rsatadi.7. Bubblelines, Links, Phrases va boshqalar.Ko‘plab qo‘shimcha vizual modullar mavjud.Voyant Tools qayerda ishlaydi?To‘liq onlayn ishlaydi — hech narsa o‘rnatish shart emas.Fayl formatlari: txt, docx, pdf, html, rtf.Bir yoki bir nechta matnni bir korpus sifatida yuklash mumkin.Afzalliklari.

Mutlaqo bepul.Vizual tahlillar juda qulay.Yangi o‘rganuvchilar uchun oson.Akademik ishlarda manba sifatida keltirish mumkin.Ko‘plab grafiklar mavjud.Tez va avtomatik ishlaydi

Kamchiliklari.Juda katta fayllar (bir necha million so‘z) sekin ishlashi mumkin.Juda murakkab semantik tahlil uchun yetarli emas.Ona tili bo‘lmagan matnlarda ba’zan noto‘g‘ri stemming bo‘lishi mumkin

Voyant Tools kimlar uchun?Talabalar,O‘qituvchilar,Tadqiqotchilar,Adabiyotshunoslar,Tilshunoslar,Tarixchilar,Media va matn tahlili bilan shug‘ullanuvchilar.