O’zbekistonda talabalarni muommosi

 O‘zbekistonda talabalar soni juda ko‘p va ularning ko‘pchiligi turli muammolarga duch keladi. Hamma o‘ylaganidek, talabalar hayoti faqat o‘qish, kulish va dam olishdan iborat emas. Ba’zan ular juda qiyin holatlarga ham tushib qolishadi.

Eng katta muammolardan biri — yondosh xarajatlar. O‘qishga kirishning o‘zi bir masala, lekin kirgandan keyin kontrakt, yotoqxona, ovqatlanish, transport kabi narsalar talabalarni qiynab qo‘yadi. Ko‘pchilik talaba o‘qish va ishlashni birga qilishga majbur bo‘ladi. Ba’zida darsdan charchab chiqib, kechqurun ishlashga borishadi. Bu esa ularga dam olishga vaqt qoldirmaydi.

Ikkinchi muammo — yotoqxona masalasi. Ko‘p talabalar boshqa viloyatlardan keladi, lekin universitet yotoqxonalarida joy yetmay qoladi. Shuning uchun ko‘pchiligi kvartira ijaraga olishadi. Ijara narxlari har yili oshib borayotgani talabalarni yana ham qiynaydi. Talabalar ba’zan 3–4 kishi bo‘lib bitta xonada yashashadi.

Uchinchi muammo — darslarning og‘irligi va vaqtning yetmasligi. Ba’zi fanlar juda murakkab, uyga vazifalar ham ko‘p beriladi. Natijada talaba kun bo‘yi darsda, kechqurun esa mustaqil ishlarda bo‘ladi. Ba’zida shunchalik ishlari ko‘payib ketadiki, hatto oila bilan gaplashishga ham vaqt topa olishmaydi.

Yana bir qiyin masala — psixologik bosim. Talabalar hamisha yaxshi o‘qishlari, stipendiya olishi yoki ota-onani ranjitmaslik uchun harakat qilishadi. Ba’zilari kelajak haqida ko‘p o‘ylab xavotirga tushadi: “O‘qishni tugatsam, ish topa olamanmi?”, “Qaysi yo‘lni tanlasam to‘g‘ri bo‘ladi?”, “Hamma mendan nimadir kutyapti”. Bu o‘ylar ularni ichidan charchatib qo‘yadi.

Yana bir muammo — transport masalasi. Katta shaharlarda, ayniqsa Toshkentda, ertalab darsga borish juda qiyin bo‘lib qoladi. Avtobuslar to‘la, tirbandlik ko‘p. Ba’zida talaba darsga kech qolmaslik uchun ancha oldin uyidan chiqishga majbur bo‘ladi.

Shu bilan birga, ba’zi talabalar telefon, internet, kiyim-kechak yoki boshqa buyumlar uchun yetarli pul topolmay qiynalishadi. Ba’zida ular o‘rtog‘idan qarz olishadi yoki kichik-kichik ishlar qilib pul topishadi.

Umuman olganda, O‘zbekistondagi talabalar o‘qish, yashash, moliya va psixologik bosim kabi ko‘plab muammolarga duch keladi. Lekin shunday bo‘lsa ham, ko‘pchilik talabalar kelajakda yaxshi mutaxassis bo‘lish uchun astoydil harakat qilishadi. Talabalik qiyin bo‘lsa ham, o‘zgacha chiroyli davr, deb o‘ylayman.