Voyant tools

 Voyant Tools — matnlarni raqamli tahlil qilish, ulardagi leksik birliklar, tendensiyalar, takrorlanishlar va semantik munosabatlarni aniqlash uchun yaratilgan interaktiv onlayn platformadir. U ko‘pincha lingvistika, adabiyotshunoslik, tarix, media tadqiqotlari, madaniyatshunoslik va ijtimoiy fanlarda matn korpuslarini tahlil qilishda qo‘llaniladi. 

Voyant Tools foydalanuvchiga bitta matndan tortib katta matnlar to‘plamigacha yuklash imkonini beradi va tizim avtomatik ravishda asosiy statistik ko‘rsatkichlar, so‘zlar chastotasi, so‘z buluti, kontekst oynalari, matn strukturasi, matndagi o‘zgaruvchan mavzular, vaqt bo‘yicha taqsimlanish, sentiment, matnning bo‘limlar bo‘yicha zichligi kabi ko‘plab ma’lumotlarni aniq vizual grafiklarda taqdim etadi. 

Platforma browserda ishlaydi va hech qanday o‘rnatish talab qilmaydi, shuning uchun uni o‘qituvchilar, talabalar, tadqiqotchilar va ilmiy ish yozayotganlar bemalol foydalanishi mumkin. Voyant Toolsning asosiy afzalliklari shundaki, u matnni chuqur tahlil qilish uchun bir nechta oyna (panel)larni bir vaqtning o‘zida ko‘rsatadi, masalan: “Cirrus” — matndagi eng ko‘p uchragan so‘zlarni so‘z buluti ko‘rinishida beradi; “Reader” — matnni o‘zi bilan birga statistik belgilar bilan ko‘rsatadi; “Trends” — so‘zlarning matn bo‘ylab qanday kamayib-ko‘payib borishini grafik tarzda aks ettiradi; “Contexts” — tanlangan so‘zning matnda qanday gaplar ichida ishlatilganini ko‘rsatadi; “Summary” — umumiy statistika, so‘zlar soni, o‘rtacha uzunlik, so‘z chastotasi va boshqa ko‘rsatkichlarni chiqaradi; “

Document terms” — alohida hujjatlardagi so‘z takrorlanishlarini ko‘rsatadi; “Mandala” — semantik aloqalarni ko‘rsatadigan vizual diagramma yaratadi; “Bubblelines” — matndagi so‘zlarning tarqalish xaritasini bitta chiziqli grafikda aks ettiradi. Shuningdek, platforma matnni tozalash, stop-so‘zlarni avtomatik olib tashlash, qaysi tillarda ishlashini tanlash, o‘z stop-so‘zlar ro‘yxatini qo‘shish va tahlil natijalarini eksport qilish imkoniyatlarini beradi.

 Voyant Tools matnlar korpusini ilmiy usulda tahlil qilish, mavzular orasidagi bog‘liqliklarni topish, muhim konseptlarni ajratib ko‘rsatish, adabiy matnlarning stilistik xususiyatlarini o‘rganish, tarixiy hujjatlar orasidagi leksik o‘zgarishlarni aniqlash va media materiallaridagi ideologik yoki semantik tendensiyalarni tahlil qilishda juda qulay vosita hisoblanadi. Shu sababli u raqamli gumanitar fanlarda eng ko‘p qo‘llaniladigan tahlil dasturlaridan biri bo‘lib, tez, aniq va vizual yondashuv orqali matnlarni ilmiy asosda chuqur tahlil qilish imkonini beradi.

O'zimni xulosa qiladigan bo'lsam bu platforma ancha yangiliklarga boy bu platfotma haqida dars jarayonida juda ko'plab tahliliy usullarni o'rgandik.