Voyant tools haqida

Avvalambor Assalomu alaykum barchaga. Bu galgi sayohatimizni ijtmoiy saytlarda mashhur bo'lgan voyant tools bilan davom ettiramiz. Ush sayttadqiqotchilar, tarixchilar(ko'proq chet elliklar orasida) va boshqa sohalar o'rtasida shuhrat topgan bo'lib u asosiy kitob, fayl, maqolalarning qisqacha matni va quvvatlarini olishga ko'mak beradi. Ush saytga joylangan faylni u o'z funktsiyalari orali undagi eng ko'p uchragan so'zlarini. qaysi ma'lumotlar ko'proqligini hamda undagi ortiqcha so'zlarni  jumladan:"va" "bilan" "chunki" "hamda" kabi so'zlarni o'chirib fayl haqida umumiy hulosa chiqarishga yordam beradi. Ushbu saytda sosan beshta asosiy funksiya bo'lib, hzir shular haqida tanishib chiqamiz.

1. Voyant Tools dasturining Cirrus (so'z buluti) tahliliga ko'ra, Buxoro xonligi haqidagi matnlar korpusida eng ko'p uchragan so'zlar — “soliq”, “zakot”, “pul”, “mahsulot”, “olingan”, “bo'lgan”, “uchun”, “amir”, “ekinlar”, “tashqari” kabi so'zlardir. Uch so'zlarning ko'pligi shuni ko'rsatadiki, korpusdagi matnlar iqtisodiy hayot, soliqlar tizimi, zakot yig'imlari, davlat daromadlari va qishloq xo'jaligi faoliyati bilan bog'liq. Tahlil shuni anglatadiki, Buxoro xonligidagi davlat boshqaruvi va iqtisodiy davlat soliqlarni yig'ish, zakot va to'lov tizimlarini tartibga solish, hosil va daromad hisobini yuritish orqali shakllangan. So'zlar orasida “amir”, “amlo k dor”, “tanob”, “xiroj” kabi atamalarning esa ma'muriy boshqaruv tizimi va ijtimoiy tabaqalanishni ifodalaydi.

Shunday, so'z chastotasi va mazmuniy yo'nalish Buxoro xonligi tarixida iqtisodiy rivojlanish, egalik munosabatlari va davlat siyosatining markaziy o'rin tutganini ko'rib chiqish. Ushbu tahlil tarixiy manbalarni statistik ko'rinishda baholab, xonlikning ijtimoiy-iqtisodiy hayotini yanada chuqurroq tahlil qilish imkonini beradi.

2.Voyant tools ta'minot ushbu chiziqli 'va grafik' jadval bo'lib u matnlardagi turli xil hujjatlardagi so'zlarning biriga nisbatan nisbiiy chastotasini ko'rsatadi. Grafik misol matnlarning qaysi mahsulot malum bir “amir” “xonlik” “davlat” “aholi” labi so'zlarning paydo bo'lishini ko'p hosil qiladi. Ya'ni so'zlarning hujjatlar taqsimlanishini vizual tarzda tasniflaydi. Bu hujjat bilan ko'rish bo'lgan tahlillar bo'yicha malum so'z hujjatlar, hujjatlar o'zaro farqlarni osonlashga yordam beradi. 

3. Ushtab jadvali asoosidamatn Ichida berilgan jumlalarga izoh ruxsat imkonib beradi. Jadvalda ko'rinib turibdiki, avval berilgan so'zlar va u butun hujjatlarda qanchamiqdorda takrorlanganini va keyingisida bu jumlaning nechta so'zdan iborat bo'lishi mumkin. Ushubu hujjatlardan yaqinda olib   borilgan hujjatlar ushbu jadval asosida ushbu hujjat bo'yicha biroz bo'lsa ham umumiy hulosa olishiga yordam beradi.

4. Voyant tools yordamida ushbu grafik unga havola qilingan hujjatlardagi malum bir so'zlarning qaysi o'rinda qo'llanilganini aniqroq yordamga yordam beradi. Bu grafikning oldingi grafiklaridan farqi ildingi barcha bir to'plam bo'yicha berilgan umumiy va abazi so'z va jumla qaherda qo'llanilganini ko'rsak bunda esa aynan bir hujjatda malum so'zning qanday uchrashini ko'rishimiz mumkin. Bu esa foydalanuvchiga qulay bo'lishi aniqdir.

5. Ushqo'sh rasmi Voyant toolsda yaratilgan so'z tarmog'i vuzalizatsiyasi bo'lib. Bunday tasvirlarda hujjatdagi so'zlar paydo bo'lgan bog'liqlikni ko'rsatadi. So'zlar kattaligi ushbu   hujjatda necha marta uchraganini ifodalasa. So'zlar hajmi kichikroqlari esa hujjat kam uchraganlgidan dalolat beradi. Bunday tasvirlar hujjatda mavzular kalit so'zlarni topishga va ullarning bir-biriga aloqadorligini aniqlashga yordam beradi.